De eindtoets. Zinloos en zonder enige status?

In mijn directe omgeving speelde zich, bij een leerling en zijn ouders, de afgelopen weken het volgende af:

De basisschool liet alle ouders in een brief weten wat het middelbare schooladvies was voor hun zoon of dochter. De ouders mochten nog voor een bepaalde datum ‘bezwaar indienen’ tegen dit advies. De ouders hebben bezwaar gemaakt. Zij hadden een ontwikkeling bij hun zoon gezien, de afgelopen jaren, waar in hun optiek een hoger niveau bij past. Met dit bezwaar heeft de school vervolgens niks gedaan. Zij bleven bij het standpunt dat, door het concentratievermogen en de werkhouding van de zoon, hun lagere advies aannemelijker was.

Wat deze ouders en leerling nog rest, is de eindtoets. Dat heeft de leerkracht in dit geval ook gebruikt om de ouders gerust te stellen. Namelijk: “als uw zoon werkelijk dat hogere niveau aankan, dan laat hij dat wel zien in de eindtoets. En dan stellen we het advies alsnog naar boven bij”.

Maar wat blijkt nu. Op de middelbare school waar de zoon is ingeschreven, is er geen plaats meer op een niveau hoger. Ongeacht het resultaat van de eindtoets, de zoon wordt sowieso op adviesniveau van de basisschool geplaatst. Zo laat de middelbare school waar de zoon is ingeschreven weten, na aanvraag door de ouders.

Maar de Inspectie zegt hier onder andere het volgende over: Leerlingen waarover twijfel bestaat, dienen in het voortgezet onderwijs op een zo hoog mogelijk niveau in te stromen. Als het toetsadvies hoger uitvalt dan het schooladvies, kan de basisschool het schooladvies naar boven aanpassen en krijgt de leerling de kans om zo hoog mogelijk in te stromen in het voortgezet onderwijs.

En er is meer aan de hand. Zo vermeld de Volkskrant gister: Uit cijfers van de Inspectie voor het Onderwijs blijkt dat eenderde van de leerlingen na een goede eindtoets recht heeft op een heroverweging van het advies. Dat wordt echter in nog geen 20 procent van de gevallen ook echt naar boven bijgesteld – naar beneden bijstellen bij een tegenvallende toets mag niet.

Hierover zegt de Inspectie: Indien een leerling op de eindtoets hoger scoort dan verwacht, dan moet de basisschool het schooladvies heroverwegen. De basisschool kan dan het schooladvies naar boven toe bijstellen. Het nieuwe advies geldt dan als leidend voor de toelating.

Het was allemaal niet zo’n probleem misschien, als we niet beter wisten. Onderzoeken tonen namelijk aan dat kinderen die kansen krijgen op een hoger niveau, dat vaak ook waarmaken. Beginnen ze lager, dan blijkt het heel moeilijk nog een niveau hoger te komen. Daarbij zijn mensen bevooroordeeld. Kinderen met laag opgeleide ouders of een andere moedertaal bijvoorbeeld, worden door leerkrachten lager ingeschat.

Hoe kan het dat niet alle basis- en middelbare scholen hier hun verantwoordelijkheid nemen? En ik begrijp de druk die ouders kunnen uitoefenen op scholen en de soms wat onrealistische verwachtingen die ze over hun eigen kinderen hebben. Maar behalve voor de ouders ligt ook daar een rol voor de basis- en middelbare scholen. Hoe lastig ook. Maar laten we het sámen doen!

It takes a village to raise a child

Er lijkt me dan ook alles aangelegen om in samenwerking met in ieder geval de ouders, het basis- én voortgezet onderwijs tot een breed gedragen schooladvies te komen dat leidt de groots mogelijke kansen voor de leerling!

En nog even over die eindtoets. Wat is daar dus nog de zin van? Waarom halen we ons die kosten en stress op de hals? Behalve dat mijn zoon gister zei: “Mam, ik heb zin in morgen. Cito’s maken is leuker dan gewoon les”. Tja, dat is weer een héél ander verhaal… 😉